3 Ocak'ta öğleden sonra öğleden sonra, Chavista rejiminin siyasi üst komutanlığı çevresinde, Delcy Rodríguez başkan olarak göreve başlayacağını öne sürmedi. Bu bildiriyi Yüksek Adalet Mahkemesi'ne (TSJ) bıraktı. Bu, bazılarının, Chavista üssünden bazılarının, Amerika Birleşik Devletleri tarafından Nicolás Maduro'nun yakalanmasında bir "ihanet kokusu" hissettiklerini söylediği bir ortamda.

Kırmızı liderlik ile ABD hükümeti arasında açıklamalar ve konuşmalar gidip gelir, ancak büyük bir şüphe hâlâ devam ediyor: Bu gerçekten ABD tarafından denetlenen ve aynı yönetimin bir kısmıyla Maduro olmadan mu mu bir geçiş yapılıyor? Yoksa iktidardan ayrılmayı reddeden ve bahsedilen emperyalizmle yüzleşmeye karar veren kökleşmiş Chavismo'nun sürekliliği mi?

Efecto Cocuyo tarafından danışılan analistler, Beyaz Saray ile anlaştığı bir geçiş paktını tercih ediyor; bu anlaşmanın sonuçlarının Venezuela'da demokratik değişime yol açabileceği veya olamayacağı konusunda uyarıyorlar. Bu paktın sonucunda bir "istikrar" dönemi öngörüyorlar, ancak başkanın ve iktidar çevresinin vaat edilenleri yerine getirmemesi riski ülkede yeni gerilimler ve yeni siyasi istikrarsızlık aşamasına yol açacaktır.

"Şüphesiz, bu geçiş Amerika Birleşik Devletleri tarafından denetlenen bir geçiştir, geçiş hükümeti olarak kim kurulur olursa olsun (...) Amerika Birleşik Devletleri'nin stratejik gündeminde, ideolojik bileşen ve davranış şekilleri göz önüne alındığında, Maduro'nun başkanlık ettiği ve şu anda Delcy Rodríguez'in başkanlık ettiği gibi bir hükümetin sürekliliği olduğuna inanmıyorum. Bence bu yok," dedi siyasi analist Benigno Alarcón.

Başkan Donald Trump tarafından tanınan başkan figürü ve ülkedeki son olaylardaki rolü hakkında Alarcón, tek bir sonuca varmak için henüz erken olan birçok hipotezin olduğunu belirtiyor.

"Irak, Afganistan veya diğer ülkelerde olduğu gibi müdahale ve büyük asker göndermesiyle geçiş yapmak, ABD'de çokça reddedilen ve genellikle iyi gitmeyecek bir konudur. Ve bence onlar, benim şüphelerim var, geçiş sürecini Delcy Rodríguez aracılığıyla düzenli yönetebileceklerini ve kısa vadede seçimlerle sonuçlanabileceğini düşünüyorlar," diye ekledi.

4 Ocak Pazar günü yaptığı açıklamalarda, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Delcy Rodríguez ile "çalışabileceklerini" açıkça belirtti çünkü onu geçmişte birden fazla anlaşmayı bozduğu için Maduro'dan çok farklı gördüklerini ve bu yüzden geçiş için ona güvenemeyeceklerini belirttiler.

Siyaset bilimci María Isabel Puerta Riera, bunun kabul edilen bir geçiş olduğunu kabul ediyor; bu, başkanın üzerinde anlaşmaya uyacağı veya geçişin Venezuela'da tam demokrasiyi kurtaracağı anlamına gelmez.

Demokrasi ve hükümet konuları uzmanı, TSJ'nin kararında "Maduro'nun mutlak hatası" gibi bir karar vermemesinin, yani seçimlerin 30 gün içinde çağrılmasını zorunlu kılacağını, ABD'nin şu anda Venezuela'da seçim çağrısı için şartların sağlanmadığını dolaylı olarak kabul ettiğini vurguluyor.

"Rubio, bunun zorla yapılamayacağını, yeni bir seçim için koşulların konulmadığını söyledi. Taahhüt, Delcy Rodríguez'in ülkeyi istikrara kavuşturması ve karşılığında Amerika Birleşik Devletleri'nin daha fazla sınır dışı edilmesinde ısrar etmemesi yönünde. Seçim çağrısı öncelik değil ve TSJ'nin yaptığı şey anayasal baskıyı azaltmaktır. Bu yüzden şu anda María Corina Machado ve Edmundo González denkleme dahil değil (...) Rejim sağlam olmasa da, bir çökme de yaşanmadı," dedi siyaset bilimci.

Bunun nedeninin, Hugo Chávez'in iktidardan uzak kaldığı 48 saatlik süre ve Pedro Carmona Estanga'nın yemin ettiği 2002'deki senaryoya benzer bir durumu önlemeye çalıştığına inanıyor. Chavismo'nun hâlâ ülkenin kurumsallığını kontrol ettiğini, bu yüzden sokaklarda yüksek çatışma senaryosunun yanında ani bir durma istemediklerini, çünkü "rejim hâlâ orada" olduğunu hatırladı.

Rubio'nun açıklamalarında María Corina Machado'nun çalışmalarını "harika" olarak kabul etmesi tesadüf değil; ancak hareketinin çoğunun "artık Venezuela'da olmadığını" ve bu nedenle Washington'un Caracas hükümetiyle birlikte "hızlı bir geçiş" için şimdilik çalışacağını uyardı.

Alarcón için, Edmundo González'in 28 Temmuz 2024'teki halk iradesiyle cumhurbaşkanı olarak yemin edilmesi durumunda, bu geçiş yine de denetimli bir geçiş olması gerekecekti çünkü hükümetin en azından ilk aylarda desteğe ve korumaya ihtiyacı olacaktı. Rodríguez örneğinde, bunun süreci baskı ile yönetmek veya manevra etmek amacıyla gerçekleştiğini söyledi.

Trump ve Rubio tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nin işbirlikçisi ve Maduro'nun geçici halefi olarak tanınmasına rağmen, Delcy Rodríguez Washington'a karşı meydan okur bir ton sürdürerek Chavista liderin "kaçırıldığını" kınadı ve ABD askeri güçlerinin ulusal egemenlik ihlalini kınadı.

Rodriguez ayrıca, doğrudan Trump'a atıfta bulunmadan da, Trump'ın düzenli bir geçiş gerçekleşene kadar Venezuela'yı yöneteceğini söylediği için, ülkenin hiçbir yabancı güç tarafından yönetilmeyeceğini garanti etti. Alarcón için, Chavista lider, daha fazla kopuk veya umutsuzluktan kaçınmak için Chavismo takipçilerinin önünde bir anlatı sürdürmeye çalışır. Endişe verici olanın ton değil, Beyaz Saray'ın senaryosuna uyma istekli olduğu, diye uyardı.

"Delcy Rodríguez ve ekibinin gündeminin (geçiş ve seçimler) olduğuna dair birçok şüphem var. Bence bunu müzakerede gördükleri gibi, zaman kazanmak, Trump'ı Venezuela meselesinden uzaklaştıran bir kader dönüşü olup olmadığını görmek için bir fırsat olarak görüyorlar, mesela Orta Doğu'da, Avrupa'da yaşananlar gibi, ama bu arada mesele iktidarda olabildiğince uzun süre kalmakla ilgili," Alarcón yineledi.

Bu süre boyunca, Chavismo'nun iktidardan ayrılmaktan başka seçeneği kalmaması durumunda, hükümetten belirli bir güvenlik payjıyla ayrılmalarını sağlayan af gibi bazı garantiler de elde edebileceğini ekledi.

"ABD'nin beklediği gibi senaryoya uymayacaklar, bu gerilimlere yol açacak ve anlaşmanın bozulmasına yol açabilir. Ama tabii ki, bunu en iyi şekilde ele almaya çalışacaklar, nasıl daha iyi çıkacaklarını ya da gücü koruyup koruyamayacaklarını görmek için. Ama ABD'nin gündemi bu değil, iktidardan düzenli bir çıkış," dedi.

Puerta Riera ayrıca, Trump'ın artık mevcut Küba rejiminin devrilmesine yol açmayı hedeflediği gibi dış faktörlerin, Havana ile kritik bir ilişkisi olduğunu vurgulayan Rodríguez'in kalıcılığına yardımcı olabileceğine inanıyor.

"Rodríguez ne derse desin, ABD katılmadan çok önce bir anlaşma yapılıyordu, hiçbir şey şans eseri değil, bu da Silahlı Kuvvetler (FANB) ile ilgili, boğaları kenardan gören biri de var. Tek bir kurşun bile atmadı, Maduro'nun yakalanmasına direnmedi, yabancı bir gücün bu şekilde bölgeye girmesi onlar için utanç verici olsa da. Ayrıca ülkenin kontrolünü ellerinde tuttuklarını gösterecek bir görev de yok, hain varsa tutuklamadılar, sadece olayların nasıl geliştiğini gözlemliyorlar," diye vurguladı.

"O zaman göreceğiz. Tarih hainlerin kim olduğunu gösterecek, tarih bunu ortaya çıkaracak. Göreceğiz," dedi Amerika Birleşik Devletleri'nde gözaltına alınan Chavista liderin oğlu Nicolás Maduro Guerra, bir ses kaydında.

Puerta Riera ve Alarcón, en acil senaryonun, Rodríguez yönetimi işbirliği yapar ve Washington'un kısıtlamaları biraz gevşettiği ölçüde ülkede belirli bir istikrar dönemi olabileceği konusunda hemfikirdir.

Şu anda, Maria Corina Machado ve Edmundo Gonzalez geçiş denklemine dahil edilmiyor Kredi: Getty Images

ABD, 4 Ocak Pazar günü Karayipler üzerindeki uçuş kısıtlamalarını kaldırdı, ancak "askeri faaliyetlerin potansiyel riski" konusunda uyarıda bulunmaya devam etti. Avior, Rutaca, Aeropostal ve Venezolana gibi Venezuelalı şirketler ülke içindeki uçuşların yeniden başlatıldığını duyururken, Laser Aralık başından beri askıya alınan uluslararası uçuşlarının yeniden başladığını duyurdu.

«Doğru olanı yapmazsa, muhtemelen Maduro'nunkinden daha yüksek bir bedel ödeyecek," diye uyardı Trump, 4 Ocak'ta The Atlantic dergisine yaptığı açıklamada Delcy Rodriguez hakkında.

Bu Pazar İçişleri Bakanı Diosdado Cabello, Maduro'yu "kurtaracaklarını" vaat etti, ancak diğer liderlerin etkilenmesi halinde devrimin ilerlemesi gerektiğini söyledi.

"ABD kısıtlama önlemlerini biraz gevşetecek. Bu Rodríguez'e manevra alanı verecek; Örneğin, paralel dolar düşmeye başlayabilir. Bu durumun ne kadar süreceği ya da devam edip etmeyeceği bilinmiyor," diye uyardı siyaset bilimci.

4 Ocak'taki konuşmasında, Savunma Bakanı Vladimir Padrino López ülkede yaşamın sürekliliği çağrısında bulundu ve yakında okul derslerinin yeniden başlatılması gerektiğini ve Aralık ayında ara veren verimli faaliyetlerin yeniden başlatılması gerektiğini vurguladı. FANB'nin iç düzen ve barışı sağlayacağını vurguladı.

"En azından kısa vadede geçici bir istikrar dönemi olacak, belki birkaç haftaya indirgenecek ve bu, Delcy Rodríguez'in verdiği sözü yerine getirmesi için bir fırsat sunmaya çalışıyor, ama eğer yerine getirmezse ya da işler akmaya başlamazsa, elbette dış baskı artar ve muhtemelen ekonomik ve sosyal bozulma nedenleriyle de iç baskı artar ve orada istikrarsızlık dönemine girebiliriz," dedi Alarcón.

Rodríguez'in görüşüne göre, Amerika Birleşik Devletleri'nin rehberliği sayesinde istediği tüm valflere sahip olmayacak; bu da son askeri operasyon ve Maduro'nun yakalanmasıyla iktidarda kalanlara çok güçlü bir mesaj gönderdiğini vurguladı. Bu, Chavismo'nun göstermek için bu kadar kararlı olduğu iç uyumu etkileyeceğini de göz ardı etmez.

"Çok kısa vadede, temelde büyük baskı altında olacak bir hükümet olacak ve bu, yeni bir Ulusal Seçim Konseyi'nin atanması, bazı bakanların görevden alınması, yeni bakanların atanması ve siyasi değişim için koşulları yaratmakla ilgili diğer önlemleri içerebilir," Alarcón bahse girer.

Her şeyin, üzerinde anlaşılanlara ve yol boyunca gerçekleşen diğer müzakerelere bağlı olacağını vurguladı. Rodríguez yönetimi belirtilen yönde, yani düzenli geçiş yönünde yürürse geçişin üç ila altı ay arasında netleşeceğine dair bazı tahminlere ima etti.

"Yetkinin 2024'te seçilen hükümete (Edmundo González ile) devredilmesinin mi yoksa yeni bir seçimle mi devredileceğinin mi yapılacağını görmek gerekecek," diye ekledi Alarcón.

Diğer analistler, 2024 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde halk oylamasıyla elde edilen meşruiyete dayanarak, Machado ve González Urrutia liderliğindeki muhalefetin vatandaş iradesine saygı gösterilmesi için baskı yapmak zorunda kalacağını ve ülkenin istikrarını ve yönetilebilirliğini garanti eden bir plan sunacağını belirtti. Muhalefet lideri, iktidara gelmeye hazır olduklarını garanti etti.

Ayrıca, bu ABD rehberliği altında tüm siyasi mahkumların serbest bırakılması talep edilip edilmeyeceği ve ülkede yeni tutuklamalar yapılmayacağı da henüz belli değil.

Venezuela ,  Delcy Rodríguez ,Maduro