Geçmişin Hazinesi Yenikapı, Geleceğe Taşınıyor

Tarihin en büyük limanı olan ve dördüncü yüzyılda inşa edilen 1.Theodosius limanı, Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayacak Marmaray Projesi’yle günümüzle tanıştı.

Marmaray ve Metro Projeleri kapsamında yürütülen Yenikapı kazılarında Neolitik dönemden başlayıp kesintisiz olarak günümüze kadar ulaşan ve kentin tarihine ışık tutan 35 bin eser ve 35 tekne kalıntısı Yenikapı’yı uluslararası bir odak noktası haline getirirken, alan aynı zamanda sosyal-fiziksel ve ekonomik anlamda büyük bir değişim yaşayacak…

Fatih Belediyesi, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Politecnico di Milano Mimarlık Okulu’nun işbirliğiyle, 12-13 Eylül 2011 tarihleri arasında gerçekleşecek olan Disiplinlerarası Yenikapı Sempozyumu, İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde başladı.

Sempozyuma Fatih Belediye Başkanı Mustafa DEMİR, İTÜ Mimarlık Fakültesi Dekanı Orhan HACIHASANOĞLU, İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürü Zeynep KIZILTAN, Milano Politeknik Üniversitesi Avrupa Uluslararası İlişkilerden Sorumlu Rektör Yardımcısı Stefano RONCHİ, yerli ve yabancı çeşitli üniversitelerden akademisyenlerle ilgili kurumların temsilcileri katıldı.

Sempozyumda konuşan Fatih Belediye Başkanı Mustafa DEMİR, Tarihi Yarımada Fatih’in üç farklı medeniyete, Roma, Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarına başkentlik yaptığını, burasının toleransın, hoşgörünün ve farklı insanların bir arada yaşayabilmesinin en güzel örneği olduğunu söyledi.  

Bu şehrin 8 bin 500 yıldır kesintiye uğramadan ikamet edilen bir yer olduğunu vurgulayan Başkan Demir, ‘Üç metre aşağıya inerseniz Osmanlı bulgularına, altı metre aşağıda Bizans bulgularına ve daha aşağılarda da daha eski medeniyetlere ait kalıntılara ulaşabilirsiniz. Şehrin tarihteki rolü 8 bin 500 yıla dayanıyor. Günümüzden 8 bin 500 yıl önce yaşayan insanların yaşayışlarına, tarım, ticaret, beslenme şekilleri gibi inanılmaz bilgilere ulaşıldı. Burası titizlikle korunmalıdır. Yenikapı’da ortaya çıkan geçmiş, tüm insanlığa aittir ‘dedi.

İstanbul’da tarihten bu yana yaşamın kesintiye uğramadan devam ettiğinin altını çizen Demir, ‘Farklı medeniyetler birbirinin üzerinde yükselmeye devam etmiştir. Fatih Belediyesi olarak bu sempozyumu disiplinler ötesi boyutta tartışmaya açmamızın nedeni budur. Çözüm için en akılcı yol paydaşların bilgi alışverişidir.’ dedi.

YENİKAPI: GEÇMİŞTEN GELECEĞE BİR KAPI  

Yenikapı’nın İstanbul’un trafik yükünü çeşitli ulaşım kanallarıyla taşıyan bir yer olduğuna da değinen Başkan Demir, ‘YENİKAPI, İstanbul’un trafik yükünü çeşitli ulaşım kanallarına dağıtan bir merkez olarak yapılanıyor aynı zamanda. Burası Avrupa’yı Asya’ya demir yoluyla bağlayacak olan Marmaray’ın ana aktarma üssü, Sarıyer’den Yenikapı’ya ulaşacak metronun son durağı ve Sarayburnu’ndan Üsküdar’a çıkacak olan Avrasya Tüp Geçidi’ne giden sahil yolunun da üzerinde bulunacak. Ayrıca bu merkez sayesinde Atatürk ve Sabiha Gökçen havalimanlarına ulaşım kolaylaşacak. Kısacası YENİKAPI kara, deniz, demir, metro ve hava yolu taşımacılığının en önemli aktarma istasyonu olacak.’ dedi.

Yenikapı’nın ulaşım boyutuyla tüm İstanbulluları, tarih boyutuyla da tüm insanlığı etkileyeceğini de vurgulayan Demir, Yenikapı çevresinde bulunan Yalı, Kasap İlyas, Çakırağa ve Kürkçübaşı Mahalleleri’nin 2006 yılında yenileme bölgesi ilan edildiğini söyledi. Demir, köhnemiş kentsel mekânların daha verimli kullanılabilmesi, yıpranan ve olası bir depremde risk oluşturan binaların yenilenmesi, tarihi mirasın korunması ve değerlendirilmesi, kentin yaşanabilirliğinin artırılması ve yerel ekonomik kalkınmanın sağlanması amacı ile yapılan yenileme projesi kapsamında bugüne kadar bir hayli yol alındı’ dedi. Başkan Demir, bölgedeki Analiz, Değerlendirme ve Projelendirme çalışmalarının sona erdiğini, hazırlanan Avan Projelerin onay için İstanbul Yenileme Alanları Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’na iletildiğini ve projelerin halen kurulda olduğunu söyledi.

Yerel yöneticiler ve projenin geleceğinde söz sahibi olanlar olarak, bu süreci ne kadar iyi yönetir ve ortak akılla herkes için en uygun çözüm yollarını üretirsek sonucun o kadar mutluluk vereceğini söyleyen Demir, ‘Bu nedenle, bu sempozyumda sunulacak tüm bildiriler Fatihliler için, İstanbul için, insanlık için önemlidir. Ben Fatih Belediye Başkanı olarak yolu YENİKAPI’dan geçen herkese teşekkür ediyorum’ dedi.

Sempozyumda konuşan İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürü Zeynep Kızıltan da, tarihi Yarımada’da kentin derinliklerine saklı tarihi alanların gün ışığına çıkartıldığını söyledi. Yenikapı’da yapılan kurtarma kazılarının bir dünya kenti olan İstanbul’un tarihine büyük katkıda bulunduğuna değinen Kızıltan, İstanbul’un ortaçağa ait önemli bir koleksiyona sahip olduğunu dile getirdi. Alanda bulunan ayak izleriyle o zamanlar İstanbul’da yaşayan insanların somut bir kimlik kazandığını ve şehrin tarihini 8 bin 500 yıl gerilere taşıdığını da sözlerine ekleyen Kızıltan, Marmaray ve Metro Projeleri’nin İstanbul için büyük şans olduğunu vurguladı. Çalışmaların akılcı bir planlamayla, kültür varlıklarını yok ederek değil onunla bütünleşerek korunması gerektiğinin altını çizen Kızıltan, kazılarda bulunan 35 bin eser ve 35 teknenin bulundukları alan içinde bir arkeolojik parka dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.