Antalya Haline uçak krizi darbesi

Başta sera domatesi olmak üzere birçok sera ürünü sebze ile Türkiyenin çeşitli bölgelerindeki yaş meyve sebze ile narenciye ürünlerinin ihracat üssü olan Antalyada Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali ve ilçelerdeki hallerde Rusya pazarına ihracat yapan firmalar faaliyetlerini durdurdu. Yaş meyve ve sebze ihracatının yoğun olduğu dönemde yaşanan bu kriz nedeniyle firmaların faaliyetini durdurması üzerine çok sayıda çalışan da işsiz kaldı. Kriz tarla ve seradaki üreticiden, bu ürünün hale taşınması ve burada işlenmesi ve sonrasında ihracatının nakliyesine kadarki tüm istihdam sürecini de işsiz bıraktı.

ÜRÜN GÖNDERMEYİ DURDURDUK

Kriz ortamı nedeniyle ürün yapmayı durdurduklarını belirten As Star firmasından ziraat mühendisi İbrahim Akbulut, Bu süreçten zarar görmemek için ürün göndermeyi durdurduk. Çünkü zaten bir gemimiz orada bekliyor, gümrük kapısında girmek için. Artı yolladığınız zaman daha büyük sıkıntıya düşeceksin, yollamamak bu süre için kriz ortamının düzelmesini beklemek açısından biraz daha iyi. Biraz daha bekleyip Rusya ve Türk hükümetleri arasındaki diyaloglarla krizin bir şekilde çözüme kavuşmasından, en azından ticari ilişkilere yansımadan çözümünden yanayız diye konuştu.

BAŞKA PAZAR ARAYIŞI

Piyasanın devamlılığı ve iki ülke diyaloğu açısından kısa zamanda çözüm umudu taşıdıklarını belirten Akbulut, Çünkü depolarımızda bekleyen ürünler de var. Bunlar depolayabildiğimiz ürünler. Bir süre daha bekleyeceğiz ve bu ürünleri Rusya dışındaki diğer pazarlara göndermeye çalışacağız. Çünkü meyve sebzenin belli bir bekleme süresi var. Örneğin Alaşehirde üzüm, Adanada narenciyemiz var. Eğer Rusyayla ticaret kapılarımız açılmazsa AB olabilir, diğer ülkeler olabilir bir şekilde pazarlayıp göndermeye bakacağız dedi.

Firmalarında 30 kişi çalıştığını ve günde yaklaşık 50 ürün işlediklerini belirten Akbulut, bu durum nedeniyle faaliyetin durduğunu söyledi. Bu ortamda zarar etmektense yapmayıp ya da eksik yapmanın daha mantıklı olduğunu belirten Akbulut, Çünkü gönderdiğiniz ürüne Rusyanın tavır koyması, içeri almaması zarar etmek demek dedi.

BEKLEMEDEYİZ

Uçak düşürme olayı sonrası oluşan kriz ortamında Rusyanın yüzde 100 olmasa da büyük kısıtlama uyguladığını belirten Kalyoncu firması sahibi Necati Zengin, Bu kesin bir yasak değil, sıkı denetleme adı altında ama çok yavaş. Şu an haftada 1-2 TIRımızın çıkışına müsaade ediyorlar. İlersinde de karamsar bir tablo gözüküyor. Şu an hala beklentimiz ilişkilerin yeniden düzeleceği ve ihracatın ivme kazanacağı yönünde. Beklemedeyiz. Beklentimiz hükümetin de devletin de daha fazla mağdur olmamak için gerekenleri yapması ve bu ilişkilerin düzelmesi diye konuştu.

Kriz nedeniyle faaliyetini durduran Golden firmasının sahibi Nejden Taşlı, Paramız orada kaldı, kredilerimizde ödeme sıkıntısı oluştu. 50-60 TIR malımız yolda, gemilerde ve bunlar tabi çürüyüp yok olup gidecek. İlk günden itibaren sorun yaşadık. Uçak düşürüldüğü gün gümrüklerde mallarımızı çıkarmadılar. Faaliyeti durdurduk, giderleri azaltmak için durdurduk. 1 hafta içinde yüzde fiyatlar yüzde 70 düştü. Üreticinin de büyük kaybı var. İşçiler boşta kaldı. TIRlar, şoförler, hepsi durdu. İstihdam çok fazlaydı. Sadece halde çalışan değil üreticiden bu ürünlerin sevkiyatına kadar tamamı hesaplanmalı diye konuştu.


Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)